• Zoeken
« Terug naar home

Spirituele autobiografie

Gerandomiseerde studie naar de effectiviteit van het methodisch schrijven van de spirituele autobiografie op de persoonlijke levensoriëntatie en de veerkracht van mensen behandeld voor kanker

 

Inleiding:

De diagnose kanker en de daarbij horende veelal ingrijpende, intensieve medische behandelingen kunnen mensen diepgaand confronteren met de grenzen van hun bestaan en de dood. Hierdoor komen er vaak existentiële vragen op. Enerzijds zijn dit vragen over de identiteit, zoals: ‘wie ben ik’, ‘wat kan ik’, ‘wat wil ik’? Anderzijds zijn dit vragen over zingeving: ‘wat is de zin, het doel en de richting in mijn leven’ en ‘waardoor word ik ten diepste gedreven’? Deze zoektocht kan voor mensen met kanker soms zo ingrijpend zijn, dat zij uitmondt in een crisis in zin- en betekenisgeving en in een fundamenteel gevoel van zinloosheid. Uit onderzoek blijkt dat zeventig procent van de mensen met kanker in Nederland aangeeft te worstelen met eerdergenoemde vragen en velen geven aan behoefte te hebben aan professionele steun hierbij. Naar schatting leven in Nederland nu al 400.000 mensen met kanker en dit aantal zal verder toenemen. Als gevolg daarvan zal ook het aantal poliklinische, ambulante patiënten sterk groeien. Tegelijkertijd zijn evidence-based poliklinische interventies waarbij de patiënt effectief geholpen wordt met existentiële vragen, nog niet beschikbaar.
Om tegemoet te komen aan de groeiende behoefte aan poliklinische geestelijke verzorging heeft de Dienst Pastoraat en Geestelijke Verzorging in VU medisch centrum op basis van bestaande methodiek en klinische ervaring de interventie ‘Methodisch schrijven van de Spirituele Autobiografie’ ontwikkeld. De interventie beoogt door reflectie op de eigen levenservaring, de levensoriëntatie en veerkracht van mensen met kanker te ontwikkelen. Met levensoriëntatie wordt hier bedoeld een al dan niet gereflecteerde persoonlijke visie op dat wat iemand ten diepste beweegt en hoe hij of zij daar concreet vorm aan geeft in het leven. Veerkracht verwijst naar het vermogen om interne en externe mogelijkheden aan te boren om met tegenslagen en dreigingen om te gaan. Het is de bedoeling dat mensen door bewustwording en/of transformatie van de persoonlijke levensoriëntatie en versterking van de veerkracht in staat gesteld worden om de diagnose kanker in hun leven in te passen en de toekomst vorm te geven.

 

Doelstellingen

  • Vaststellen van de effectiviteit van de interventie ‘methodisch schrijven van de spirituele autobiografie’ (direct, 10 weken en 9 maanden na afloop van de interventie) wat betreft persoonlijke levensoriëntatie en veerkracht (primaire uitkomstmaten) en het psychologisch welzijn, coping en kwaliteit van leven (secundaire uitkomstmaten).

  • Inzicht krijgen in de wijze waarop de interventie bijdraagt aan de mate van reflectie op, het vormgeven en aanwenden van de persoonlijke levensoriëntatie en het effect hiervan op veerkracht.

  • Inzicht verkrijgen in predictieve factoren voor succes van de interventie

Methode

In totaal krijgen 50 mensen de training aangeboden en worden vergeleken met een groep mensen die de training niet volgt.

Het effect van de interventie wordt bepaald en verklaard vanuit kwantitatief en kwalitatief onderzoek. In het kwantitatieve deel worden psychologische vragenlijsten gebruikt, die zijn samengesteld uit meerdere betrouwbare en valide instrumenten. Het kwalitatieve deel bestaat enerzijds uit inhoudsanalyse van de teksten die deelnemers hebben geschreven en anderzijds uit semi-gestructureerde interviews bij 20 at random uitgenodigde deelnemers uit de experimentele groep 9 maanden na afloop van de interventie.

De drie bovengenoemde doelstellingen worden op de volgende manieren onderzocht:

  • De primaire uitkomstmaten zijn het effect op de persoonlijke levensoriëntatie (Spirituele Attitude en Interesse Lijst en de North western Ego Integrity Scale) en het effect op de veerkracht (Ryff conceptuele welzijnsschaal). Secundaire uitkomstmaten zijn het effect op het psychologisch welzijn (Hospital Anxiety and Depression Scale), coping (Cope) en kwaliteit van leven (EORTC QLQ-C30).
  • De relatie tussen de interventie, persoonlijke levensoriëntatie en veerkracht wordt onderzocht door inhoudsanalyse van de tijdens de interventie geschreven teksten en de verbata van de semi-gestructureerde interviews. Teksten en interviews worden geanalyseerd op inhoud, in categorieën ingedeeld en gescoord aan de hand van een codeersysteem gebaseerd op de wetenschappelijke autobiografische analysemethode van McAdams (1999).
  • Om inzicht te krijgen in voorspellende factoren voor succes van de interventie zullen regressie-analyses worden uitgevoerd met sociodemografische, psychologische en medische factoren als onafhankelijke variabelen.

Toestemming METc (of: niet WMO-plichtig)
Niet WMO plichtig

Financiers
Adessium Foundation; Roomsch Catholijck Armen en Ouderen Kantoor en VUmc (looptijd 3,5 jaar)

Projectgroep
Onderzoeker in opleiding
drs. Lenneke Post, Bestuurskundige, Theologe, Onderzoeker in opleiding, Dienst Pastoraat en Geestelijke Verzorging, VUmc
Hoofdonderzoekers
Drs. J.A. Delver, Theoloog, geestelijk verzorger, Hoofd Dienst Pastoraat en Geestelijke Verzorging, VUmc

Prof. dr. I.M. Verdonck-de Leeuw, Psycholoog, Logopedist, Linguïst, afd. KNO/Hoofd-halschirurgie, VUmc en afd. Klinische Psychologie, VU Psychologie en Pedagogiek
Prof.dr. R.R. Ganzevoort, Hoogleraar Praktische Theologie, VU Faculteit der Godgeleerdheid (praxis)
 

Vragen?
Voor vragen kunt u terecht bij:
drs. Lenneke Post, theologe, bestuurskundige
E-mail: h.post@vumc.nl
Tel: + 31 (0)20 - 44 43475

naar boven ↑

Nieuwsflitsen

 

Stepped care na kanker werkt goed. 
Een artikel over het onderzoek van dr. Anne-Marie Krebber en drs. Femke Jansen in het tijdschrift Mediator van ZonMw, d.d. 22 maart 2017. 

 

Werken aan gezondheid; gezondheidspsychologen over hun beroepspraktijk’

In opdracht van de ARPH is het boekje over gezondheidspsychologen ontwikkeld. Op pagina 14 en 15 staat de bijdrage van Heleen Melissant over Oncokompas.
 

"De kanker van je afschrijven".  Een artikel in de dagbladen van de Holland Media Combinatie, d.d. 4 februari 2017 over de VUmc workshop "Spirituele Autobiografie" die onderzocht is door Lenneke Post.

 

Oncokompas. Nazorg per computer voor iedereen die kanker heeft of heeft gehad. 
In diverse media wordt er aandacht besteedt aan het Oncokompas. 

Telegraaf (webiste) 6 januari 2017

Telegraaf (krant) 6 januari 2017

MAXVandaag  10 januari 2017

Hallo Nederland 10 januari 2017

Website Skipr 11 januari 2017

 

Behandeling angst en depressie bij patiënten met kanker kostenbesparend

Dit blijkt uit recent onderzoek van promovenda Femke Jansen en collega's, gepubliceerd in  Journal of Clinical Oncology.

Ehealthweek 21-27 januari 2017 

https://www.ehealthweek.net/

 

Symposium Innovating healthcare 19 januari 2017.
Innovating healthcare: an implementation science perspective. VU/VUmc Amsterdam 

 

Promotie Nadine Köhle

Op 15 december 2016 heeft Nadine Köhle haar proefschrift "Hold on, for each other. Supporting partners of cancer patients via eHealth and positive psychology" aan de Universiteit van Twente met succes verdedigd.

 

Promotie Anne-Marie Krebber

Op 2 december 2016 heeft Anne-Marie Krebber haar proefschrift "Stepped care targeting psychological distress in head and neck cancer and lung cancer patients" met succes verdedigd. 

 

Verwijsgids Kanker online

Integraal Kankercentrum Nederland (IKNL) heeft op 15 november 2016 de Verwijsgids Kanker gelanceerd.  Bijgaand het persbericht hierover. 

 

Promotie Nadia van der Spek

Op 7 september 2016 heeft Nadia van der Spek haar proefschrift "Meaning-centered group psychotherapy for cancer survivors: development, efficacy, and cost-utility" met succes verdedigd. 

 

EORTC QLG Newsletter Spring 2016
De EORTC QLG  Spring Meeting was 20 en 21 april 2016 in Oslo. De laatste nieuwsbrief van de EORTC QLG staat nu online. 

Prijs voor Corien Eeltink

Corien Eeltink, verpleegkundig specialist, heeft een zeer gerenommeerde prijs gekregen. Het betreft de 8th Distinguished Merit Award by the European Bone Marrow Transplantation Nurses Group April 2016, Valencia, Spain.

 

Promotie Ingrid Cnossen

Op 12 april 2016 heeft Ingrid Cnossen haar proefschrift “Self-management Supporting Rehabilitation in Head and Neck Cancer Patients” met succe verdedigd. 

 

Oncokompas2.0 beschikbaar

Red-kite maakt E-health toepassing Oncokompas2.0 beschikbaar voor patiënten met kanker in Nederland.

 

Birgit Witte wint de 200 km op de Weissensee

Cenned rijdster Birgit Witte heeft 27 januari 2016 de Alternatieve Elfstedentocht in Oostenrijk gewonnen. 
 

Promotie Christine van Gogh

Op 4 december 2015 zal Christine van Gogh haar proefschrift “Functional outcome of early glottic cancer” verdedigen. 

VU/VUmc en Red-kite tekenen overeenkomst voor het aanbieden van het Oncokompas2.0 in de zorg.
De Vrije Universiteit Amsterdam en het VUmc Cancer Center Amsterdam gaan samenwerken met Red-kite, distributeur van software voor ziekenhuizen in Nederland. (3 november 2015). Klik hier voor meer informatie.


Boekoverhandiging VerderZonderStembanden

Op 15 juni overhandigt Irma Verdonck het eerste exemplaar van VerderZonderStembanden aan Rob Burdorf, de voorzitter van de NSVG.

 

Florien Boele

Op 11 mei 2015 verdedigde Florien Boele haar proefschrift. Ze heeft een beurs gekregen om daarna onderzoek te doen in Pittsburgh, VS en in Glasgow, Schotland.

 

Promotie Trille Kristina Kjaer

Op 8 mei 2015 hoopt Trille Kjaer In Kopenhagen te promoveren. Irma Verdonck maakt deel uit van de promotiecommissie.

 

Oncokompas2.0 op TenderNed

Voor het Oncokompas2.0 wordt een aanbieder gezocht. Daarom is op 1 mei een concessie gepubliceerd.  

VU en VUmc starten met OncoKompas2.0

Op 4 februari 2015 – Wereld Kanker Dag – starten de Vrije Universiteit Amsterdam (VU) en het VUmc Cancer Center Amsterdam met het Oncokompas2.0, in samenwerking met het Integraal Kankercentrum Nederland (IKNL) en de patiëntenbeweging Levenmetkanker.

 

Symposium “Verbeteren door Verbinden: een psychosociaal transmuraal zorgpad voor oncologische patiënten”.
Dit symposium vindt plaats op 29 januari 2015 op locatie UHasselt te Diepenbeek (B) van 08.30 tot 15.30 uur.
Meer informatie kunt u vinden op www.oncologischstudiecentrum.be.

 

Niels Stensen Fellowship

Florien Boele heeft het Niels Stensen Fellowship gekregen. Dit is een stipendium dat jaarlijks wordt toegekend aan een aantal pas gepromoveerde excellente onderzoekers om één jaar onderzoek te doen aan een buitenlandse universiteit. Florien Boele gaat in 2015 en 2016 onderzoek doen in Pittsburgh (Amerika) en in Edinburgh (Schotland). 

 

Look Good ...Feel Better (LGFB)

Irma Verdonck zit in het Comité van Aanbeveling (CvA) van stichting Look Good..Feel Better. In de nieuwsbrief is hier meer over te lezen. Ook zijn er drie nieuwe ziekenhuizen gestart met de workshops van LGFB.

NVVS Wetenschapsdag ‘Oncologie en Seksuologie’

De NVVS Wetenschapsdag ‘Oncologie en Seksuologie’ vindt plaats in het MC Theater, Amsterdam op vrijdag 31 oktober 2014 van 09.00 tot 17.30 uur.

Deze praktisch ingestelde dag is gericht op de dagelijkse diagnostische en therapeutische beleidsbeslissingen die plaatsvinden op het snijvlak van de oncologie en seksuologie.

 

Key paper

Het artikel “Prevalence of depression in cancer patients: a meta-analysis of diagnostic interviews and self-report instruments” van A.M.H. Krebber et.al is in de maand juni door de Editors gekozen als een van de key papers in het tijdschrift Psycho-oncology.

 

Hoop en Vrees 2014.

De Borstkankervereniging Nederland (BVN) houdt op 11 oktober 2014 een themadag voor mensen met uitgezaaide borstkanker en hun naasten.  
 

Value Based Healthcare Prize 2014: JIPPA wint categorie 'samenwerking'. Op 10 april werd in Nijkerk de VBHC Prize 2014 uitgereikt. Jippa won de titel 'Most exceptional initiative'in de categorie 'samenwerking'.


Kanker heb je samen. In het kader van haar promotieonderzoek ontwikkelde Nadine Köhle de gratis online zelfhulpcursus Houvast, voor elkaar, bedoeld voor partners van kankerpatiënten. Er is een artikel over dit onderzoek gepubliceerd in het Parool op 3 april 2014.

 

Op 29 maart en 6 april 2014 organiseert Alaska Unlimited de  lichtvoetige theatervoorstelling 'Help ik Leef' over de belevenissen van een (ex)kankerpatiënt en zijn naaste die worstelen met het ‘zwarte gat’ na afloop van een kankerbehandeling.

 

VU en VUmc ontwikkelen online behandeling slapeloosheid na borstkanker

Samenwerkingsproject van VU, VUmc en Prezens om zelf slaapproblemen te overwinnen.

Van 4-8 november 2013 organiseerde de NVPO het internationale congres "Innovation in Psycho-Oncology". Vanuit de onderzoeksgroep waren er verschillende presentaties en posters.

 

Geïnteresseerd in oncologische ketenzorg? Op 2 oktober 2013 was het 3e MuON symposium in ziekenhuis Gelderse Vallei. Keynote speaker Michel van Schaik (direkteur Rabobank) over Innovatie in de zorg!

 

Op 28 september 2013 ging tijdens het Nederlands Film Festival de documentairefilm Nieuwe Tieten van Sacha Polak in première.

 

Op 20 september 2013 werden de resultaten en best practices gepresenteerd op het congres Diagnose Technologie. Minister Schippers heeft daar het eerste exemplaar van de publicatie Diagnose Zorginnovatie in ontvangst genomen.

 

12 april 2013: KWF Kankerbestrijding / Alpe d’HuZes heeft subsidie toegekend voor een grootschalig project om een onderzoeksinfrastructuur op te zetten en om het beloop van de kwaliteit van leven van hoofd-halskankerpatiënten en hun naasten in kaart te brengen: Netherlands Quality of life and Biomedical Cohort Studies in Cancer (NET-QUBIC).

 

Op 10 juni 2013 om 15.45 uur zal Marieke de Bruijn haar proefschrift verdedigen.


Van 4-8 November wordt het congres van de IPOS (International Psycho-Oncology Society) in Rotterdam georganiseerd.  

 

Steun ons fietsteam voor Alpe d'HuZes 2013!

Op 6 juni 2013 fietst het team samen leven met kanker de Alpe d'HuZes! Dit in de strijd tegen kanker. Steunt u ons ook?

 

Dinsdag 29 januari maakte Stichting Pink Ribbon bekend aan welke wetenschappelijke onderzoeken en projecten zij financiering toekennen. Annemieke van Straten krijgt subsidie voor de ontwikkeling en evaluatie van een internetcursus voor kankerpatiënten die last hebben van slaapproblemen. Nelly van Uden krijgt subsidie voor de ontwikkeling van een borstkankermodule voor het OncoKompas

 

15 november 2012: Hoe?Zo! Radio interview met Irma Verdonck over stress en kanker.

 

Oktober 2012: Kanker laat je nooit meer los. Interview met Irma Verdonck in Psychologie Magazine.

 

9 september 2012. Interview met Irma Verdonck op Radio 5. De Zondag van Hans van Willigenburg.

 

Augustus 2012. Vijf studenten voltooien met succes hun masterscriptie bij de onderzoeksgroep.

 

28-30 juni 2012: Kevin Yap en Irma Verdonck organiseren een workshop over e-health en ondersteunende zorg bij kanker in New York.

Recordopbrengst voor Alpe d'HuZes 2012. De sponsoractie Alpe d'HuZes (6 en 7 juni) 2012 heeft nu al het recordbedrag van 28,5 miljoen euro opgebracht.

 

6-8 juni: vanuit onze onderzoeksgroep werken we als vrijwilligers mee aan Alpe d'HuZes.

 

20 april 2012: Nelly van Uden geeft een presentatie over het OncoKompas op een congres over ICT in de gezondheidszorg in Barcelona.

 

16 maart 2012: presentaties, posters en een workshop op het 19e NVPO congres in Utrecht.

 

1 januari 2012: Start van het project POLARIS.

 

22 december 2011: In DeGids.fm spreekt Felix Meurders met Corien Eeltink over seksualiteit en kanker.

 

2 november 2011: KWF / Alpe d'HuZes geeft subsidie voor de ontwikkeling en evaluatie van een on-line cursus voor partners van patiënten met kanker.

 

30 oktober: In Gesprek op 2 spreekt Daphne Bunskoek met Irma Verdonck over leven met kanker.

 

28 oktober: www.oncokompas.nl is online!

 

23 oktober 2011: Alpe d'HuZes overhandigt meer dan 20 miljoen euro aan KWF Kankerbestrijding!

 

 

Samenwerking

Ons onderzoek is ingebed bij de twee grootste onderzoeksinstituten van de Vrije Universiteit: CCA-VICI (Cancer Center Amsterdam) www.vumc.nl/afdelingen/CCA-V-ICI/ en EMGO+ (Institute for Health and Care Research emgo.nl

Wij vragen voor ons onderzoek vaak de mening en medewerking van patiënten en hun naasten en we werken veel samen met andere onderzoekers en artsen van de VU en VUmc en andere onderzoeksinstituten in binnen- en buitenland. Samenwerking is cruciaal is voor wetenschappelijk onderzoek en voor het vertalen van de resultaten naar de praktijk. Zo kan, als in een estafette, het stokje telkens worden doorgegeven.

 

© Copyright 2011 - Samen leven met kanker - Alle rechten voorbehouden | Disclaimer